खरीप पेरणीची घाई नको, ‘अल निनो’च्या संकटात ‘बीबीएफ’ तंत्रज्ञान ठरणार वरदान: जिल्हाधिकारी रोहन घुगे

आखाडा | जळगाव : महाराष्ट्र शासन कृषी विभाग, ‘आत्मा’ जळगाव व कृषी विज्ञान केंद्र (KVK) ममुराबाद यांच्या संयुक्त विद्यमाने ५ जून रोजी ममुराबाद फार्म येथे ‘शेतकरी शास्त्रज्ञ सुसंवाद’ आणि “खेत बचाओ अभियान” कार्यक्रमाचे मोठ्या उत्साहात आयोजन करण्यात आले होते. आगामी खरीप हंगामाच्या पूर्वतयारीसाठी आयोजित या कार्यक्रमात जिल्ह्यातील शेती तज्ज्ञ, अधिकारी आणि शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

जिल्हाधिकारी रोहन घुगे यांचे प्रमुख मार्गदर्शन व हायलाईट्स:

कार्यक्रमाचे मुख्य मार्गदर्शक जिल्हाधिकारी रोहन घुगे यांनी आगामी खरीप हंगामाच्या दृष्टीने शेतकऱ्यांसमोर असलेल्या आव्हानांवर आणि उपायांवर सविस्तर प्रकाश टाकला:

• अल निनोचा प्रभाव व नियोजन: येत्या खरीप हंगामात जळगाव जिल्ह्यावर ‘अल निनो’ हवामान घटकाचा काय प्रभाव पडू शकतो, याविषयी त्यांनी शेतकऱ्यांना तांत्रिक माहिती देऊन सतर्क केले व त्यानुसारच पीक नियोजन करण्याचे सुचवले.

• नैसर्गिक शेतीला प्राधान्य: रासायनिक शेतीचे दुष्परिणाम टाळण्यासाठी आणि जमिनीची सुपीकता दीर्घकाळ टिकवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी आता मोठ्या प्रमाणावर ‘नैसर्गिक शेती पद्धती’चा अवलंब करावा, असे प्रतिपादन त्यांनी केले.

• खतांचा संतुलित वापर: बाजारातील रासायनिक खतांचा अनिबंध वापर थांबवून, पिकाच्या गरजेनुसार संतुलित खत व्यवस्थापन करण्याचे आवाहन त्यांनी केले.

• बीबीएफ (BBF) तंत्रज्ञानाचा आग्रह: कमी पावसात किंवा अतिपावसातही पिकाचे संरक्षण करणाऱ्या ‘ब्रॉड बेड फुरो’ (बीबीएफ) तंत्रज्ञानाचा वापर प्रत्येक शेतकऱ्याने वाढवावा, जेणेकरून उत्पादनात शाश्वत वाढ होईल, असा विश्वास जिल्हाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला.

• जिल्हाधिकाऱ्यांनी स्वतः चालवले ट्रॅक्टर!

जिल्हाधिकारी रोहन घुगे यांनी स्वतः प्रत्यक्ष ट्रॅक्टर चालवून बीबीएफ यंत्राद्वारे सरी-वरंबा पद्धतीने कशी पेरणी होते, याचे प्रात्यक्षिक उपस्थित शेतकऱ्यांना दाखवले. तसेच महिला शेतकरी व शेतमजूर यांचे शेतातील श्रम कमी करण्यासाठी टोकण यंत्राचा वापर कशा पद्धतीने होऊ शकतो, याचीही माहिती त्यांनी आवर्जून जाणून घेतली.

माती परीक्षण व पेरणीबाबत कृषी विभागाचे आवाहन

जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी कुर्बान तडवी यांनी शेतकऱ्यांना तांत्रिक शेतीचे महत्त्व पटवून दिले. ते म्हणाले की, “शेतकऱ्यांनी बाजारातून खते आणण्यापूर्वी आपल्या शेताचे माती परीक्षण करून घ्यावे आणि जमिनीच्या गरजेनुसारच उपयुक्त खतांचा वापर करावा.” तसेच, “पहिल्याच पावसानंतर शेतकरी पेरणीची घाई करतात. परंतु, जोपर्यंत जमिनीत पुरेसा पाऊस होऊन योग्य ओल तयार होत नाही, तोपर्यंत शेतकऱ्यांनी पेरणीची घाई करू नये,” असा मोलाचा सल्ला त्यांनी दिला.

बीबीएफ (BBF) आणि टोकण यंत्राचे थेट प्रक्षेत्रावर प्रात्यक्षिक

कृषी विज्ञान केंद्राचे प्रमुख शास्त्रज्ञ वैभव सूर्यवंशी व डॉ. शरद जाधव यांनी केवळ थिअरी न सांगता शेतकऱ्यांना थेट ममुराबाद फार्मच्या प्रक्षेत्रात बीबीएफ यंत्राद्वारे पीक व खत पेरणी आणि टोकण यंत्राद्वारे पेरणीचे प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक दाखवले. हे यंत्र कशा प्रकारे गादीवाफे तयार करते, बियाणे आणि खतांची बचत कशी करते, तसेच पावसाचा ताण पडल्यास ओलावा कसा टिकवून ठेवते, याची उपयुक्तता त्यांनी शेतकऱ्यांना पटवून दिली.

प्रगतीशील शेतकरी व उत्कृष्ट अधिकाऱ्यांचा सन्मान

• शेतकऱ्यांचा गौरव: बीबीएफ यंत्राद्वारे पेरणी करून इतर शेतकरी, शेतकरी गट व शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना प्रोत्साहित केल्याबद्दल मनोज चौधरी (ममुराबाद), हितेंद्र महाजन (म्हासावद), राजेंद्र पाटील (पिचर्डे), आणि सुनील बोरसे (चोपडा) या शेतकऱ्यांचा विशेष सन्मान करण्यात आला.

• अधिकाऱ्यांचे कौतुक: जळगाव जिल्ह्यात उत्कृष्ट कामगिरी बजावणारे शास्त्रज्ञ, तालुका कृषी अधिकारी, मंडळ कृषी अधिकारी, उप कृषी अधिकारी आणि सहाय्यक कृषी अधिकारी यांचाही जिल्हाधिकाऱ्यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला.

अधिकारी व शास्त्रज्ञांची उपस्थिती

या सुसंवाद कार्यक्रमास प्रमुख शास्त्रज्ञ तेलबिया संशोधन केंद्र डॉ. दिपक दहात, तीळ पैदासकर डॉ. सुमेरसिंग राजपूत, कापूस पैदासकर डॉ. गिरीश चौधरी, प्रकल्प उपसंचालक (आत्मा) भरत इंगळे, तालुका कृषि अधिकारी प्रशांत देसाई व दिपक साळुंखे, कृषी विज्ञान केंद्राचे शास्त्रज्ञ डॉ. शरद जाधव, किरण जाधव, तुषार गोरे, किरण मांडोळे तसेच कृषी विभाग, आत्मा यंत्रणा व कृषी विज्ञान केंद्राचे अधिकारी, कर्मचारी आणि मोठ्या संख्येने महिला शेतकरी व कृषी सखी उपस्थित होत्या.

कार्यक्रमाचे नेटके आणि अभ्यासपूर्ण सूत्रसंचालन सहाय्यक कृषी अधिकारी दिनेश पाटील यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन प्रकल्प उपसंचालक (आत्मा) भरत इंगळे यांनी मानले.